आपत्कालीन क्रेडिट लाईन गॅरंटी योजना (ECLGS) ५.०

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने आपत्कालीन क्रेडिट लाईन गॅरंटी योजना (ECLGS) ५.० ला मंजुरी दिली आहे. या योजनेचा उद्देश MSME (सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग) साठी १००% आणि बिगर-MSME तसेच विमान वाहतूक क्षेत्रासाठी ९०% क्रेडिट गॅरंटी कव्हरेज प्रदान करणे हा आहे. हे कव्हरेज नॅशनल क्रेडिट गॅरंटी ट्रस्टी कंपनी लिमिटेड (NCGTC) द्वारे सदस्य कर्ज देणाऱ्या संस्थांना (MLIs) दिले जाईल.

पश्चिम आशियातील संकटाच्या पार्श्वभूमीवर व्यवसायांना अल्पकालीन तरलतेच्या समस्यांवर मात करण्यासाठी मदत करणे हे या योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. या योजनेअंतर्गत अतिरिक्त २,५५,००० कोटी रुपयांचे (विमान वाहतूक कंपन्यांसाठी ५,००० कोटी रुपयांसह) अतिरिक्त कर्ज देण्याचे उद्दिष्ट आहे.

योजनेची ठळक वैशिष्ट्ये

• पात्र कर्जदार: ३१ मार्च २०२६ पर्यंत अस्तित्वात असलेली खेळत्या भांडवलाची (working capital) मर्यादा असलेले MSME आणि बिगर-MSME, तसेच थकबाकी असलेल्या अनुसूचित प्रवासी विमान वाहतूक कंपन्या पात्र आहेत (त्यांचे खाते प्रमाणित/स्टँडर्ड असणे आवश्यक आहे).
• गॅरंटी कव्हरेज: MSME साठी १००% आणि बिगर-MSME तसेच विमान वाहतूक क्षेत्रासाठी ९०%.
• गॅरंटी फी: शून्य (कोणतेही शुल्क नाही).
• मदतीचे प्रमाण: Q4 FY 26 दरम्यान वापरण्यात आलेल्या कमाल खेळत्या भांडवलाच्या २०% पर्यंत अतिरिक्त कर्ज (१०० कोटी रुपयांच्या मर्यादेत). विमान कंपन्यांसाठी १००% पर्यंत (प्रत्येक कर्जदारामागे १,५०० कोटी रुपयांच्या मर्यादेत, विशिष्ट अटींच्या अधीन).

कर्जाचा कालावधी (Tenor)

• MSME / बिगर-MSME साठी (विमान वाहतूक क्षेत्र वगळून): पहिल्या वितरणाच्या तारखेपासून ५ वर्षे, ज्यामध्ये १ वर्षाचा मोरेटोरियम (कर्ज परतफेड स्थगिती) कालावधी समाविष्ट आहे.
• विमान वाहतूक क्षेत्रासाठी: पहिल्या वितरणाच्या तारखेपासून ७ वर्षे, ज्यामध्ये २ वर्षांचा मोरेटोरियम कालावधी समाविष्ट आहे.

अतिरिक्त तपशील

• गॅरंटी कव्हरचा कालावधी: गॅरंटी कव्हरचा कमाल कालावधी कर्जाच्या कालावधीइतकाच असेल.
• योजनेचा कालावधी: NCGTC ने मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केल्याच्या तारखेपासून ते ३१ मार्च २०२७ पर्यंत मंजूर झालेल्या सर्व कर्जांना ही योजना लागू असेल.

योजनेचा प्रभाव आणि फायदे

पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे निर्माण होणाऱ्या आव्हानांचा सामना करण्यास व्यवसायांना सक्षम करणे हा या योजनेचा उद्देश आहे. याशिवाय, यामुळे व्यवसायांना त्यांचे कामकाज सुरू ठेवण्यास, रोजगार वाचवण्यास आणि पुरवठा साखळी टिकवून ठेवण्यास मदत होईल.

प्रस्तावित क्रेडिट गॅरंटी योजना व्यवसायांना, विशेषतः MSME आणि विमान वाहतूक क्षेत्राला, त्यांच्या अतिरिक्त खेळत्या भांडवलाच्या गरजा बँका आणि वित्तीय संस्थांद्वारे पूर्ण केल्या जाण्याची खात्री करण्यासाठी एक मोठे पाऊल आहे. योग्य वेळी तरलता (liquidity) प्रदान करून, ही योजना व्यवसाय टिकवून ठेवेल आणि नोकऱ्या गमावण्यापासून रोखेल. तसेच यामुळे देशांतर्गत उत्पादनाला चालना मिळेल.